Kaukasische Krijtkring

Muziektheaterproject voor jongeren in het kader van de Vrede van Utrecht

Met dit project wordt het doel van de herdenking van de Vrede van Utrecht, het respectvol met zeer verschillende mensen samenleven en werken, volledig nagestreefd. De deelnemers komen uit alle wijken van Zeist en omgeving, verschillen van elkaar wat betreft opleiding, achtergrond, afkomst, huidskleur, geloof, kortom een zo divers mogelijke groep. Muziektheater maken met amateurs betekent: stemvorming, zingen in koorverband en ook solozang, leren acteren, je overgeven aan de discipline die voor muziektheater nodig is, een groep gaan vormen en merken dat je elkaar nodig hebt. Met tenslotte de bekroning met een reeks openbare voorstellingen.

De inhoud van het stuk

Berthold Brecht schreef dit muziektheaterwerk in 1944 met het aflopen van de oorlog in het vizier. Het werd een van zijn belangrijkste theaterteksten en heeft de vorm van een ‘stuk in een stuk’. In de raamvertelling wordt een juridisch conflict geponeerd: tijdens het tekenen van de vrede van 1945 betwisten twee groeperingen elkaar het recht op een stuk landbouwgrond.

Het eigenlijke stuk komt in de vorm van een parabel met het antwoord: het Salomonsoordeel. In een decor van oorlogshandelingen, vluchtelingen, corruptie en armoede is het de Gouverneursvrouw die, in de paniek van de vlucht, wel haar juwelen meeneemt maar niet haar pasgeboren kind. Het dienstmeisje Grusche ontfermt zich over de adellijke baby en gaat gaandeweg het kind als haar eigen kind beschouwen.

Aan het eind van de voorstelling wordt de meestal dronken vrijdenker Azdak door het leger op de rechtersstoel gezet. Hij is het die nu moet besluiten wie van de twee moeders de echte moeder is, de Gouverneursvrouw of Grusche. Hij doet dat tenslotte via het Salomonsoordeel van de krijtkring. Het is deze parabel die aan het slot de inspiratie vormt voor de oplossing van het conflict rond de landbouwgrond zoals gesteld in het begin van de raamvertelling.

Bewerking voor 2013

Het is niet voor niets dat Brecht dit stuk schreef met de vrede van 1945 in zicht. Bij alle vredesonderhandelingen is het toekennen van grondbezit een belangrijk probleem. Dat maakt De Kaukasiche Krijtkring naar inhoud uitermate geschikt om te programmeren tijdens de viering van de Vrede van Utrecht! De makers van de voorstelling zullen de raamvertelling zodanig bewerken dat 1713 het geschiedkundig perspectief vormt. Bij de herdenking in 2013 staat het vreedzaam samenleven van mensen – hoe verschillend ook - centraal. Brecht heeft voor de verteltrant gekozen. Het zijn De Zanger en zijn Musici die de gebeurtenissen bij elkaar houden en van commentaar voorzien. Componist Leonard van Goudoever zal niet alleen deze teksten en de liederen van de hoofdpersonen op muziek zetten maar ook het hele stuk van een muzikaal geluidsdecor voorzien. Kortom muziektheater.

Raamvertelling op film

De film zal worden opgenomen in de raadszaal van stadhuis Zeist waar een ‘buitengewone hoorzitting’ zal worden gefilmd met burgemeester Janssen als voorzitter. Aan de orde is de mogelijke onteigening van een stuk grond waar een historische tuin in gebruik is als schooltuin. De zitting wordt onderbroken door een groep komedianten die de burgemeester uitnodigen om mee te gaan kijken naar een voorstelling in Figi. De film laat zien hoe de burgemeester uit het stadhuis komt, met de spelers mee gaat naar Figi, de Marsmanzaal in, en dan eindigt de film en begint de voorstelling als de spelers door het filmdoek heen het toneel opkomen.

Bezetting deelnemers

Alle spelers en musici zijn amateurs en de bedoeling is het vormen van een zo heterogeen mogelijke groep bestaande uit mensen – jong en oud - uit alle wijken van Zeist en omgeving. Het stuk kent ruim 45 karakters. Het totaal aantal uitvoerders zal ongeveer 50 personen zijn:

Het Koor

Alle teksten van de Zanger en zijn Musici worden gezongen door een meerstemmig koor. Ook zullen kleinere rollen en de massascènes geacteerd worden door het koor.

Instrumentaal Ensemble

Accordeon / Hakkebord (cymbalon) / (electr.)Gitaar / Viool / Cello / Contrabas / (bas)Klarinet / Saxen / Trompet / Trombone (fagot) / Slagwerk

Acteurs

Voor de grotere rollen moeten via audities goede amateur-spelers worden gevonden.

Artistiek team

Bas Jansen: speltrainer, dramaturg
Duco Tellegen: filmmaker raamvertelling
Bregje van Goudoever: stemtrainer
Clara Boschma: kostumering
Leonard van Goudoever: componist – dirigent – artistieke leiding

Contactpersoon

Opera | Zwijgende film | Muziekgeschiedenis | Index